Teknik resim çizdirmek ne kadar tutar?
Fiyatın hangi mekanizmayla kurulduğunu bilirseniz, aldığınız teklifin kapsamını da karşılaştırabilirsiniz.
- Yayın
- Okuma
- 10 dakika
- Yazan
- Erhan Aşuroğlu
Kısa cevap
Teknik resim çizdirme ücreti saat başına değil birim başına belirlenir: imalat resminde pafta başı, modellemede parça başı, montajda montaj başı. Fiyatı asıl belirleyen dört etken vardır: parçanın karmaşıklığı, elinizde hangi girdinin bulunduğu, istenen teslim süresi ve iş kalemi sayısı. Güncel liste fiyatları sitede yayınlanmıştır.
Bir parçayı çizdirmeniz gerekiyor ve ilk sorunuz makul: bu iş ne kadar tutar? Sorunun cevabını aramak çoğu zaman teklif istemekle başlar, teklifler geldiğinde ise ortaya yeni bir soru çıkar — gelen rakamlar birbirinden farklıdır ve hangisinin neyi kapsadığı belli değildir.
Bu yazı bir rakam listesi değildir; fiyatın hangi mekanizmayla kurulduğunun anlatımıdır. Güncel rakamlar zaten fiyat listesinde açık duruyor ve kendi işiniz için tahmini bedeli fiyat hesaplayıcıya girerek görebiliyorsunuz. Burada anlatılan, o rakamların neden o şekilde kademelendiğidir. Mekanizmayı bilmek, aldığınız her teklifi (bizden veya başkasından) doğru okumanızı sağlar.
Fiyatı ne belirler?
Teknik çizimde bedel, tek bir değişkenin değil beş etkenin bileşkesidir. Bir teklif aldığınızda bu beşinin nasıl varsayıldığını sorabilirsiniz; cevaplar netleştikçe teklifler karşılaştırılabilir hâle gelir.
Karmaşıklık
Parçanın geometrisi ve modelin kaç adımdan kurulduğu. Prizmatik veya dönel bir gövde ile serbest yüzeyli, çok konfigürasyonlu bir parça arasında ciddi fark vardır. Karmaşıklık ayrıca tasarım kararı gerektirip gerektirmediğiyle ölçülür: ölçüleri belli bir parçayı modellemek ile o ölçülere karar vermek aynı iş değildir.
Birim
İşin neyle sayıldığı. İmalat resminde birim pafta, modellemede parça, montajda montaj, konstrüksiyonda projedir. Birim netleşmeden toplam bedel de netleşmez; bu yüzden teklifin ilk satırı birim olmalıdır.
Elinizdeki girdi
İşin nereden başladığı. Hazır bir 3D model varsa yalnızca çizim çıkarılacaktır ve bu en kısa yoldur. Elde eski bir 2D çizim, fiziksel bir numune, bir eskiz veya yalnızca bir fikir olması, işin başlangıç noktasını giderek geriye taşır ve emeği artırır.
Termin
İşin ne kadar sürede isteneceği. Normal planlamada iş sıraya girer. Kısa terminli taleplerde başka işlerin önüne geçileceği için acil primi uygulanır; süre kısaldıkça prim artar.
Adet
Aynı iş kapsamında kaç kalem olduğu. Kalem sayısı arttıkça kurulan altyapı (şablon, antet, malzeme kütüphanesi, tolerans yaklaşımı) tekrar tekrar kullanılır. Bu yüzden belirli bir kalemden sonra kademeli indirim devreye girer ve birim başına düşen bedel azalır.
Neden saat başı değil, birim başı?
Mühendislik hizmetlerinde saat başı fiyatlandırma yaygın bir yöntemdir ama satın alan taraf için en riskli olanıdır. Sebebi basit: saat başı modelde hızlı çalışmak cezalandırılır. Aynı paftayı iki katı sürede çizen daha çok kazanır. Alıcı, işin ne kadar süreceğini denetleyemediği için bütçesini de bağlayamaz.
Birim başı fiyatlandırma bu riski taraf değiştirir. Pafta başı bir bedel açıklandığında, o paftanın ne kadar sürede çizileceği artık alıcının sorunu değildir. Süre uzarsa bedel değişmez. Alıcı işe başlamadan önce toplam maliyeti hesaplayabilir, satıcı ise hızını ve yöntemini geliştirmekten kazanç sağlar.
Birim başı fiyatlandırmanın ikinci faydası karşılaştırılabilirliktir. Saat ücreti üzerinden iki teklif geldiğinde, saat ücreti düşük olanın toplamda daha ucuza gelip gelmeyeceği belli olmaz; işin kaç saat süreceği bilinmediği için iki rakam aynı ölçekte değildir. Birim üzerinden verilen tekliflerde ise aynı işin aynı birimi karşılaştırılır ve karşılaştırma anlamlı hâle gelir.
| Hizmet | Birim | Birim neyi ölçer |
|---|---|---|
| İmalat resmi | Pafta başı | Bir parçanın üretim bilgisini taşıyan pafta. Kâğıt boyutu değil, üzerindeki bilgi yoğunluğu (GD&T, yüzey, ısıl işlem notu, parça listesi) kademeyi belirler. |
| 3D katı modelleme | Parça başı | Sıfırdan kurulan her bağımsız parça modeli. Cıvata, somun, rulman gibi standart elemanlar sayıma girmez. |
| Sac metal ve açınım | Parça başı | Büküm sırası tanımlı her sac parça. Büküm sayısı ve form özellikleri kademeyi belirler. |
| Montaj modelleme | Montaj başı | Montajdaki parça sayısı kademesi. Parça sayısı arttıkça parça başına düşen bedel azalır. |
| Kaynaklı konstrüksiyon | Proje başı | Profil sayısı ve mukavemet kontrolünün gerekip gerekmediği. |
| Mukavemet analizi | Analiz başı | Tek parça mı, çok parçalı montaj mı, yoksa çok iterasyonlu optimizasyon mu olduğu. |
Her birimin altında üç kademe tanımlıdır ve her kademenin hangi ölçüte göre seçildiği yazılıdır. Kademe ölçütleriyle birlikte güncel rakamlar fiyat listesinde duruyor.
| Hizmet | Birim | Standart teslim aralığı |
|---|---|---|
| Tek Parça 3D Katı Modelleme | parça başı | 2.500 – 26.000 ₺ |
| İmalat Resmi | pafta başı | 1.200 – 8.500 ₺ |
| Sac Metal Tasarımı ve Açınım | parça başı | 1.500 – 18.000 ₺ |
| Kaynaklı Konstrüksiyon | proje başı | 7.500 – 85.000 ₺ |
| Montaj Modelleme | montaj başı | 9.000 – 90.000 ₺ |
| Mukavemet Analizi (FEA) | analiz başı | 8.000 – 60.000 ₺ |
Aralığın alt ucu en basit kademeyi, üst ucu en kapsamlı kademeyi gösterir; hangi kademeye girdiğinizi belirleyen ölçütler fiyat listesinde yazılıdır. Acil teslim primi ve kapsam dışı revizyon bedelleri ayrıca tanımlıdır. Kendi işiniz için birleşik tahmini fiyat hesaplayıcıda görebilirsiniz.
Bu rakamlar üretime giren, sorumluluğu üstlenilen resim içindir. Pazaryerlerinde görülen düşük bedeller çoğunlukla tek seferlik, imalata girmeyen işleri kapsar; ikisi aynı ürün değildir. Fiyatın karşılığı, çizimi yapan kişinin makine mühendisi olması (TMMOB MMO sicil 47367), resmin imalat gözüyle denetlenmesi ve kapsam içi iki revizyonun bedele dahil olmasıdır.
Kısaca: teknik resim ücreti nasıl hesaplanır?
Hizmetin birimi (pafta, parça, montaj, proje) seçilir; parçanın karmaşıklığına göre üç kademeden biri belirlenir; elinizdeki girdiye göre bir çarpan uygulanır; termin kısaysa acil primi eklenir; kalem sayısı yüksekse kademeli indirim düşülür. Sonuç, işe başlamadan önce bilinen bir bedeldir.
Teklif toplama modeliyle farkı
Çizim işlerinde yaygın bir yol, iş tarifini yazıp birden çok yerden teklif toplamaktır. Bu model işe yarar ama bir eksiği vardır: fiyatı ancak süreç başladıktan sonra öğrenirsiniz ve gelen tekliflerin hangi kapsamı içerdiği çoğu zaman aynı değildir. Yayınlanmış birim fiyat ise farklı bir mantıkla çalışır.
| Ne değişir | Teklif toplama modeli | Yayınlanmış birim fiyat |
|---|---|---|
| Fiyatı öğrenme anı | İş tarif edilir, teklifler beklenir | Teklif istemeden önce liste okunur |
| Karşılaştırma zemini | Her teklif farklı bir kapsam tarif edebilir | Kapsam ve birim önceden yazılıdır |
| Aralığın genişliği | Alt ve üst uç arasında geniş fark görülebilir | Kademe ölçütleri yazılı olduğu için aralık daralır |
| Bütçe planlama | Teklif gelene kadar bağlanabilir rakam yoktur | Hesaplayıcıyla önceden tahmin edilebilir |
| Pazarlık ekseni | Rakam üzerinden yürür | Kapsam üzerinden yürür: hangi kalem gerekli, hangisi değil |
İki model birbirinin alternatifi değildir; birlikte de kullanılabilir. Yayınlanmış listeyi okuyup sonra teklif toplarsanız, gelen rakamları oturtacağınız bir zemininiz olur.
Aynı iş için gelen iki teklif arasında büyük fark varsa, ilk bakılacak yer rakam değil kapsamdır. Bir teklif yalnızca modellemeyi kapsıyor olabilir; diğeri modelleme, imalat resmi ve kesim dosyalarını birlikte veriyor olabilir. Revizyon hakkının kaç tur olduğu, hangi teslim formatlarının pakette bulunduğu ve üretilebilirlik kontrolünün dahil olup olmadığı çoğu zaman teklif metnine yazılmaz. Kapsamı satır satır eşitlemeden yapılan karşılaştırma, en düşük rakamı değil çoğu zaman en dar kapsamı seçmeye yol açar; aradaki fark sonradan ek kalem olarak geri gelir.
Fiyatı düşüren ve yükselten etkenler
Aşağıdaki tablo, aynı parçanın bedelini hangi koşulların hangi yöne çektiğini gösteriyor. Bunların bir kısmı sizin elinizdedir; teklif istemeden önce birkaçını düzeltmek, işin kademesini bir basamak aşağı çekebilir.
| Etken | Fiyatı aşağı çeker | Fiyatı yukarı çeker |
|---|---|---|
| Elinizdeki girdi | Hazır ve doğru bir 3D model | Yalnızca fikir, okunmayan eski pafta veya bulanık fotoğraf |
| Karmaşıklık | Prizmatik veya dönel geometri, ölçüler belli | Serbest yüzey, çok konfigürasyon, tasarım kararı gerektiren iş |
| Tolerans talebi | Genel tolerans (ISO 2768) yeterliyse | Yaygın GD&T, sıkı geçme ve ayrı kontrol gerektiren ölçüler |
| Termin | Normal planlama, iş sıraya girebilir | Kısa termin: acil primi uygulanır |
| Kalem sayısı | Çok kalemli tek iş: kademeli indirim devreye girer | Tek kalemlik iş liste kademesinden hesaplanır |
| Kapsamın netliği | Ne isteneceği baştan yazılı | Kapsam iş sırasında büyürse ek kalem doğar |
Tablodaki yönler görecelidir; her satırın sayısal karşılığı hizmete ve kademeye göre değişir. Kendi işiniz için birleşik sonucu fiyat hesaplayıcıda görebilirsiniz.
Teklif isterken ne göndermelisiniz?
Doğru fiyat, doğru bilgiyle çıkar. Aşağıdakileri gönderirseniz teklif hem daha hızlı hem daha dar aralıkta gelir — belirsizlik payı küçüldüğü için:
- Elinizdeki her dosya: 3D model, eski çizim, fotoğraf, eskiz veya taranmış pafta. Kalitesi düşük olsa da gönderin; ne olduğunu anlamak karşı tarafın işidir.
- Parçanın ne iş yaptığı: Nereye monte oluyor, ne taşıyor, hangi parçayla temas ediyor? Tolerans kararları bu bilgiden çıkar.
- Malzeme ve üretim yöntemi: Lazerle mi kesilecek, tornada mı işlenecek, dökülecek mi? Yöntem hem çizimin içeriğini hem teslim formatını belirler.
- Adet: Tek parça mı, seri mi? Seri üretimde tolerans ve kontrol yaklaşımı değişir.
- Termin: Gerçekten acil mi, yoksa rahat bir tarih verilebilir mi? Acil olmayan işe acil primi ödemenin anlamı yok.
- İstediğiniz teslim formatları: İmalatçınız belirli bir format istiyorsa baştan söyleyin. Hangi yöntemin hangi dosyayı istediği STEP mi DXF mi yazısında anlatıldı.
Fiyata neler dahil?
Bir bedeli karşılaştırabilmek için karşılığında ne alındığını bilmek gerekir. Aynı rakam, kapsamına göre ucuz da olabilir pahalı da. Teslim paketinde standart olarak yer alanlar:
- Parametrik kaynak model (
SLDPRT/SLDASM) — ileride revizyon gerekirse asıl değerli olan dosya budur. - STEP — imalatçıya gönderim için evrensel format.
- PDF — onay, arşiv ve atölye çıktısı için ölçülendirilmiş pafta.
- DXF — lazer, plazma kesim ve abkant gereken işlerde.
- Kapsam içinde iki revizyon — kapsamı değiştirmeyen düzeltmeler için ek bedel doğmaz.
- Üretilebilirlik kontrolü — çizim teslim edilmeden önce imalat gözüyle denetlenir: bu parça bu tezgâhta kesilir mi, bu büküm abkantta yapılır mı?
DWG ve STL standart pakette yer almaz; ihtiyacınız varsa talep üzerine eklenir. Tasarımın temelini değiştiren talepler (örneğin farklı bir çalışma prensibine geçilmesi) yeni kapsam sayılır ve bedeli önce bildirilir, iş kendiliğinden büyümez.
Kapsam dışında kalanları bilmek de aynı ölçüde önemli. Çizim bedeli imalatı içermez: malzeme temini, kesim, işleme ve montaj ayrı kalemlerdir ve doğrudan atölyeyle aranızda kalır. Bu bilinçli bir ayrımdır — imalat yapılmadığı için sizi belirli bir atölyeye yönlendirme durumu doğmaz, proje tarafsız kalır ve dosyaları istediğiniz imalatçıya götürebilirsiniz. Resmî belgelendirme süreçleri de (CE işaretlemesi, yetkili kuruluş onayı) çizim kapsamının dışındadır.
Bütçe kurarken sık yapılan bir hata, yalnızca çizim bedelini hesaba katmaktır. Bir parçanın toplam maliyeti çizim, malzeme, üretim ve gerekiyorsa kalıp bedellerinin toplamıdır; çizim bu toplamın yalnızca bir kalemidir. Buna karşılık çizimdeki bir hatanın bedeli kendi kalemiyle sınırlı kalmaz — kesilmiş malzemeye, harcanmış tezgâh saatine ve kaymış termine kadar yayılır. Karar verirken bakılması gereken denge budur.
Teknik resim bedeli, üzerinde konuşulamayan bir rakam olmak zorunda değil. Birim belliyse, kademe ölçütü yazılıysa ve kapsamda ne olduğu açıksa fiyat tartışması rakam pazarlığından çıkar, kapsam kararına dönüşür — satın alan taraf için de daha sağlıklı olan budur. Ayrıntılı kademeler için fiyat listesine, kendi işiniz için imalat resmi hizmetine veya kapsamı daha geniş SolidWorks çizim hizmetine bakabilir, işinizi anlatmak için iletişim sayfasından yazabilirsiniz.
Kaynaklar
Yazıdaki teknik değerler aşağıdaki standart ve yayınlardan alınmıştır.
- 01
Makina Mühendisleri Odası Serbest Müşavirlik Mühendislik Hizmetleri ve Asgari Ücret Yönetmeliği
TMMOB Makina Mühendisleri Odası
Asgari ücretlerin MMO Yönetim Kurulunca yılda bir kez belirlenip tebliğlerle ilan edildiği bilgisinin dayanağı (Madde 5). Yazıdaki tarife zemini açıklaması buna dayanıyor.
- 02
ISO 5457:1999 — Technical product documentation: Sizes and layout of drawing sheets
International Organization for Standardization
Pafta kavramının ve standart pafta boyutlarının tanımı; birim olarak pafta başı fiyatlandırmanın neye karşılık geldiğini açıklar.
- 03
ISO 10303-242:2020 — Managed model-based 3D engineering (STEP AP242)
International Organization for Standardization
Teslim paketindeki STEP formatının kapsamını tanımlayan standart.
Bu konuda sık sorulanlar
Aradığınızı bulamazsanız tüm soruların listesine bakabilir veya doğrudan sorabilirsiniz.
Bir imalat resmi çizdirmek ne kadar tutar?
Bedel pafta başına belirlenir ve paftanın kademesine göre değişir. Tek parçalık, temel ölçülendirmeli bir detay paftası en düşük kademededir; GD&T, yüzey ve ısıl işlem notları taşıyan pafta orta kademeye, kesitli ve parça listeli montaj paftası en üst kademeye girer. Güncel rakamlar fiyat listesinde açık yayınlanıyor.
Neden saat başı çalışmıyorsunuz?
Saat başı modelde işin ne kadar süreceğini alıcı denetleyemez ve bütçesini bağlayamaz. Birim başı fiyatlandırmada süre riski satıcıda kalır: pafta beklenenden uzun sürerse bedel değişmez. Alıcı için sonuç, işe başlamadan önce bilinen bir toplam maliyettir.
Elimde 3D model var, fiyat düşer mi?
Evet. Model hazırsa işin başlangıç noktası ileri taşınır ve yalnızca çizimin çıkarılması kalır; bu, fiyatı aşağı çeken bir çarpan olarak uygulanır. Buna karşılık elinizde yalnızca bir fikir varsa tasarım kararlarının verilmesi gerekir ve bedel yukarı gider.
Çok sayıda parçam var, indirim uygulanıyor mu?
Evet. Aynı iş kapsamındaki kalem sayısı arttıkça kademeli indirim devreye girer ve birim başına düşen bedel azalır. Bunun sebebi, ilk kalemlerde kurulan şablon, antet ve tolerans yaklaşımının sonraki kalemlerde yeniden kullanılmasıdır.
3D model var, teknik resim yok
STEP dosyasını gönderdiniz, imalatçı hâlâ «ölçülü resim» istiyor. Sebebi inatçılık değil; modelin taşıyamadığı bilgiler var.
BL-07STEP mi DXF mi?
İmalatçı dosyayı istiyor, siz hangisini göndereceğinizi bilmiyorsunuz. Cevap üretim yöntemine bağlı ve kuralı basit.
BL-01Açınım ölçüsü neden tutmaz
Parça kesimde doğru, bükümden sonra kısa çıkıyorsa sebep neredeyse her zaman aynı yerdedir.
Çizimi yaptırmak isterseniz
Fiyatlar sitede açık, teslim süresi teklifte yazılı. Elinizde ne varsa gönderin — fotoğraf, eskiz, eski çizim, numune.